Fijn Stof

Wat is fijn stof?

Zwevend fijn stof, in het Engels Particulate Matter of PM genaamd, omvat alle mogelijke stofdeeltjes, vast en vloeibaar, die rondzweven in de lucht. Fijn stof heeft een uiteenlopende samenstelling en wordt ingedeeld volgens grootte van de stofdeeltjes. PM2.5 zijn minuscule deeltjes kleiner dan 2.5 µm. Een micrometer (µm) is 1/1000ste van een millimeter. Zowel de natuur als menselijke activiteiten kunnen een bron zijn van stofdeeltjes. Men maakt een onderscheid tussen primaire en secundaire deeltjes. Primaire deeltjes worden rechtstreeks uitgestoten in de atmosfeer, zoals bijvoorbeeld door verbrandingsprocessen. Secundaire deeltjes ontstaan in de atmosfeer pas na chemische reacties. Wanneer bijvoorbeeld stoffen uit de landbouwbemesting in contact komen met stoffen uit het verkeer, krijg je een chemische reactie en zorgt dit voor secundaire stofdeeltjes. De belangrijkste door mensen veroorzaakte uitstoot komt van transport, industrie, landbouw en gebouwenverwarming. 
Huishoudens zorgen voor meer dan de helft voor de primaire PM2.5-uitstoot , voornamelijk door verwarming. Verkeer, industrie en land- en tuinbouw volgen met ongeveer 20%, 18% en 6%.

Impact op onze leefkwaliteit

Studies hebben verbanden aangetoond tussen de aanwezigheid van PM in de omgevingslucht en gezondheidseffecten op korte en lange termijn. Voor PM is er volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) geen veilige drempelwaarde waaronder geen nadelige effecten voorkomen. Bij korte blootstelling – 24 uur – aan luchtverontreiniging verergeren bestaande gezondheidsproblemen, zoals luchtweginfecties en astma. Verder kan fijn stof bloedvaten doen dichtslibben en hartaanvallen veroorzaken. Bij chronische blootstelling maakt de WGO melding van een vermindering van de longfunctie, een toename van chronische luchtwegaandoeningen en een verminderde levensverwachting. De dienst milieurapportering van de Vlaamse Milieumaatschappij berekende de ziektelast door de verschillende milieupolluenten voor de Vlaamse bevolking. Ongeveer 71% van de verloren gezonde levensjaren ten gevolge van milieufactoren blijkt aan fijn stof te wijten, wat het met voorsprong de schadelijkste milieufactor in Vlaanderen maakt. 
De PM2.5-concentraties in Vlaanderen kennen een dalende trend door afnemende luchtverontreiniging.